Văn bản mới

05/03/2018 11:02:46 AM

Hiệp hội Dệt may vừa có báo cáo tổng hợp những khó khăn, vướng mắc của các DN dệt may, kiến nghị Chính phủ và các bộ, ngành liên quan, trong đó có quy định về mức đóng và mức hưởng BHXH.

Mức đóng BHXH ở Việt Nam không cao

Hiệp hội Dệt may Việt Nam kiến nghị xem xét điều chỉnh tỉ lệ đóng BHXH hợp lý, để DN có thể tập trung nguồn lực, nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng sản xuất, giải quyết việc làm cho các vùng nông thôn, miền núi (Hiệp hội cho rằng tỉ lệ đóng BHXH quá cao so với các nước trong khu vực). Tuy nhiên, theo Bộ LĐ-TB&XH, nhận định trên chưa khách quan; việc so sánh tỉ lệ đóng BHXH giữa các nước cần được đánh giá trong mối quan hệ với quyền lợi và tỉ lệ hưởng các chế độ BHXH của NLĐ và thân nhân NLĐ.

Hiện một số nước có mức đóng cao hơn Việt Nam như: Singapore 37%, Trung Quốc 38,5%, Ấn Độ 35%. Việc tính toán chi phí đóng BHXH giữa các nước có sự khác nhau. Tại Việt Nam, người SDLĐ và NLĐ cùng đóng góp vào quỹ BHXH để thực hiện chế độ BHXH cho NLĐ; còn ở một số nước (Indonesia, Malaysia, Singapore) thì việc thực hiện các quyền lợi ốm đau, thai sản, thất nghiệp cho NLĐ phụ thuộc vào chi phí của người SDLĐ, nên khoản chi phí trên không được tính toán vào chi phí đóng BHXH.

Nếu chỉ căn cứ vào tỉ lệ đóng BHXH mà cho rằng chi phí BHXH cao, dẫn đến tăng chi phí DN là chưa chính xác. Bởi, chi phí cao hay thấp được quyết định bởi mức đóng được xác định bằng tỉ lệ đóng BHXH và nền tiền lương làm căn cứ đóng BHXH. Thực tế ở Việt Nam, nền tiền lương đóng BHXH chủ yếu dựa trên mức lương cơ bản và có khoảng cách khá xa với mức tiền lương và thu nhập thực tế của NLĐ. Tỉ lệ đóng cao nhưng nền tiền lương thấp thì mức đóng cũng không cao. Ngoài ra, so sánh với việc thiết kế các chế độ, quyền lợi mà NLĐ và thân nhân NLĐ được hưởng thì quyền lợi NLĐ được hưởng cũng cao theo. Cụ thể: Chế độ ốm đau, thai sản cao hơn so với các nước trong khu vực; chế độ hưu trí có tỉ lệ hưởng cao nhất trong khu vực, thậm chí cao nhất trên thế giới (tỉ lệ hưởng lương hưu tối đa của Việt Nam là 75%, trong khi của các nước chỉ từ 35%-50%)...

Như vậy, việc đánh giá tỉ lệ đóng BHXH cần được xem xét trong việc xác định mô hình BHXH tại mỗi nước; mối quan hệ giữa mức đóng với quyền lợi hưởng các chế độ, sự phát triển kinh tế, GDP bình quân đầu người, cơ cấu kinh tế, sự phát triển của thị trường lao động, chi phí lao động.

Đảm bảo cân bằng đóng- hưởng

Cũng theo Bộ LĐ-TB&XH, việc quy định điều chỉnh công thức tính lương hưu trong Luật BHXH 2014 có ưu điểm là bảo đảm tốt hơn nguyên tắc đóng- hưởng, tăng khả năng cân đối quỹ hưu trí và tử tuất, công bằng hơn giữa các nhóm đối tượng tham gia (tỉ lệ hưởng lương hưu tính thêm cho mỗi năm đóng BHXH sau năm thứ 20 của nam và sau năm thứ 15 của nữ cùng là 2% so với quy định 2% đối với nam và 3% đối với nữ tại Luật BHXH 2006).

Tuy nhiên, theo Luật BHXH 2014, đối với nam việc điều chỉnh được thực hiện theo lộ trình, nhưng đối với nữ thì không, dẫn đến sự chênh lệch giữa mức lương hưu của lao động nữ có cùng thời gian đóng BHXH (có dưới 30 năm đóng BHXH) nghỉ hưu trước và sau thời điểm ngày 1/1/2018. Việc thực hiện công thức tính lương hưu đối với nữ không phải là quy định mới, mà đã được thực hiện trong giai đoạn 1995- 2002. Theo thống kê của BHXH Việt Nam, trên 70% số người được giải quyết chế độ hưu trí hằng năm, ngoài lương hưu còn được hưởng trợ cấp một lần khi nghỉ hưu (tức là đa số người nghỉ hưu hiện nay có trên 30 năm đóng BHXH đối với nam và trên 25 năm đóng BHXH đối với nữ). Do vậy, tác động của việc điều chỉnh này là không lớn; đối tượng chịu tác động chủ yếu ở nhóm có thời gian đóng ngắn (dưới 31 năm) do tham gia BHXH muộn hoặc đã hưởng BHXH một lần. Theo đó, mức giảm tỉ lệ hưởng lương hưu của lao động nam nghỉ hưu năm 2018 so với năm 2017 là 2%; còn mức giảm tỉ lệ hưởng lương hưu của lao động nữ nghỉ hưu năm 2018 so với năm 2017 là từ 2-10% tuỳ thuộc vào thời gian đóng BHXH của NLĐ.

Trước quan ngại việc giảm trừ 2% cho mỗi năm về hưu trước tuổi sẽ khiến nhiều lao động dệt may có mức lương hưu rất thấp, Bộ LĐ-TB&XH nhấn mạnh: Luật BHXH 2014 quy định tăng tỉ lệ giảm trừ do nghỉ hưu trước tuổi từ 1% lên 2% và tăng độ tuổi nghỉ hưu trước tuổi so với Luật BHXH 2006 là đảm bảo nguyên tắc đóng- hưởng, đảm bảo cân đối quỹ và công bằng giữa các nhóm đối tượng hưởng. Đối với NLĐ trong ngành dệt may phải ra khỏi dây chuyền sớm, đề nghị Hiệp hội Dệt may giải thích để NLĐ lựa chọn bảo lưu thời gian đóng BHXH hoặc tìm công việc khác phù hợp với sức khoẻ bản thân để đảm bảo đủ quy định về tuổi đời để hưởng lương hưu theo quy định của pháp luật.

Theo Baobaohiemxahoi.vn